Autor: mgr Anna Łuszczak

Co to jest GMO?
GMO, czyli organizmy zmodyfikowane genetycznie to rośliny, zwierzęta i drobnoustroje, których geny zostały celowo zmienione przez człowieka. Rekombinacja DNA i inne pokrewne techniki pozwalają tworzyć organizmy o odmiennych właściwościach niż macierzy gatunek. Pierwszy "GMO" został stworzony w 1973 przez Stanley Cohena i Herberta Boyer'a.


Czy GMO jest zdrowe?
Wbrew bardzo popularnym opiniom, głównie działaczy
na rzecz ochrony przyrody, żywność zmodyfikowana genetycznie nie jest bardziej niebezpieczna dla zdrowia niż niemodyfikowana. Kompletną bzdurą jest uparcie powtarzany lęk przed wpływem "zmutowanych genów" na DNA człowieka. Współczesna nauka nie zna przypadku szkodliwości spożywania GMO przez ludzi lub zwierzęta. Przeciwnicy GMO powołują się na wyniki badań in vitro, w których tak samo łatwo udowodnić szkodliwość dowolnej niemodyfikowanej rośliny.

Czy w Polsce można kupić produkty GMO?
Produkt dopuszczony do obrotu na terenie jednego państwa członkowskiego EU traktuje się jako dopuszczony do obrotu w pozostałych państwach członkowskich. Art. 16 dyrektywy 90/220 pozwala zakazać jego stosowania lub sprzedaży tymczasowo na swoim terenie. Muszą wykazać jednak, iż mają uzasadnione powody, by sądzić, iż dany produkt GMO może powodować powstanie zagrożenia dla ludzi lub środowiska. W praktyce oznacza to, że Polska może blokować wprowadzenie danego gatunku najwyżej dwa lata.


Jakie są plusy i minusy GMO?
Zwolennicy takiej żywności twierdzą, że nie ma żadnych dowodów na to, że szkodzi ona zdrowiu. W swojej opinii idą nawet dalej, produkty modyfikowane genetycznie w skrócie GMO są produktami, które są pozbawione szkodliwych dla zdrowia zanieczyszczeń chemicznych, w które są wyposażone warzywa, czy owoce wyhodowane w sposób tradycyjny. Naturalne produkty poddawane są działaniu konserwantów chemicznych żeby się szybko nie psuły. Poza tym w zmodyfikowanych genetycznie roślinach znajdują się geny uodparniające je na szkodniki i środki uprawy roślin, co oznacza, że nie zawierają pestycydów czy herbicydów.

Przeciwnicy żywności modyfikowanej genetycznie uważają, że takie kombinowanie przez naukowców jest bardzo ryzykowne i mimo, że wyraźnych skutków ubocznych jeszcze nie można określić, to zachęcają konsumentów do zachowania ostrożności podczas zakupów, gdyż nigdy nie wiadomo jaką „niespodziankę” dostanie następne pokolenie.

Na dzień dzisiejszy, według przeciwników, wszczepianie roślinom genów odpornościowych zwiększa także u człowieka odporność na antybiotyki, a toksyczne białko produkowane przez te rośliny w celu ochrony przed pestycydami odkłada się w ludzkim organizmie. Brzmi groźnie, ale należy zdać sobie także sprawę, że modyfikowana żywność to nie wymysł ostatnich lat. Ludzkość bawiła się w modyfikowanie żywności w momencie, kiedy nauczyła się uprawiać rośliny. A współcześni biotechnolodzy umożliwiają obecnie tworzenie korzystnych wariantów.

Jak odróżnić żywność konwencjonalną od modyfikowanej genetycznie?
Jest to stosunkowo łatwe, gdyż producent żywności wytwarzanej w sposób transgenetyczny ma obowiązek oznaczyć odpowiednio swój produkt. Z kolei na niemodyfikowanej żywności znajdziemy oznaczenia GMO FREE lub NO GMO.

Biotechnolodzy i genetycy zapewne jeszcze długo będą toczyli dyskusje na temat zalet i wad, a nam, konsumentom, nie zostaje nic innego, jak zachowanie zdrowego rozsądku podczas zakupów i uważne czytanie etykiet. Trzeba bowiem pamiętać, że przy długotrwałym niewłaściwym odżywianiu narażamy swoje zdrowie.